شرایط عقد عقد فسخ کردن عقد مهر
کسانی که ازدواج با آنها حرام  است عقد موقت احکام نکاح احکام شیر دادن

 

احكام نكاح

شرايط عقد

رضايت زوجه:

سؤال 748 : ما سه خواهر يتيم هستيم پدر مرحوم ما ، ما را به ازدواج پسران برادر خود درآورد ، ما خواهران در حيات پدر اطلاع داديم كه ما به اين عقد ازدواج راضى نيستيم و عقد خوانده شده صحيح نيست ، ولى پدر قبول نكرد و الآن ما سه خواهر بالغ شده ايم و راضى نيستيم كه با آنها زندگى كنيم ، لطفاً حكم مسئله را بيان فرماييد ؟

جواب : چنانچه عقد دختران قبل از بلوغ شرعى آنها بوده است عقد صحيح است ، ولى چنانچه عقد بعد از بلوغ دختران بوده اگر از اول ناراضى بوده اند و تا الآن ناراضى مانده اند ، عقد فضولى است و بدون رضايت دختران نافذ نيست . در خاتمه تذكر يك مسئله لازم است وآن اين كه در همان صورت اول عقد پدر بر غير بالغ زمانى محكوم به صحت است كه رعايت مصلحت غير بالغ شده باشد ، به اين معنى كه عقد براى آنان ضرر و مفسده نداشته باشد ولى تشخيص آن مشكل و اين كه عقد ضررى است احتياج به اثبات شرعى دارد .

سؤال 749 : اينجانب دخترى هستم بالغ و عاقل و صلاح آينده خودم را تشخيص مى دهم ، ولى پدرم بدون رضايت من ، من را به عقد پسر برادر خود درآورده و عدم رضايت خود را از عقد مذكور اعلام كرده و هنوز خانه شوهر نرفته ام و حق مهريه را برگرداندم و هيچ وقت با پسر عمويم زندگى نخواهم كرد آيا عقد نكاح اينجانب كه بدون رضايت واقع شده درست است ؟

جواب : در فرض مذكور عقد فضولى واقع شده و اختيار قبول و رد با شماست و اگر هرگز راضى نبوده و الآن هم راضى نيستيد ، عقد نافذ نيست .

اذن پدر براى ازدواج پسر:

سؤال 750 : دختر و پسر بالغين عاقلين رشيدين مى خواهند عقد ازدواج خود را اصالتاً انجام دهند ، هردو با سواد و دانشجو هستند و ظاهراً صحيح مى خوانند ، دختر با رضايت پدر و جدش مى خواند ، اماپدر و جد پسر مى گويند اينها وكيل نگرفته اند و عقد آنها صحيح نيست ، آيا براى پسر هم اذن پدر وجد لازم است و بايد براى عقد خواندن وكيل بگيرند يا همين عقد صحيح است ؟

جواب : چنانچه زوجين با شرايط عقد را جارى نمايند صحيح است و احتياج به وكيل نيست و در پسر اذن پدر و جد حتى احتياطاً هم شرط نيست .

دخترى كه پدر يا پدربزرگ ندارد:

سؤال 751 : دخترى كه پدر و پدر بزرگ ندارد ، اجازه ازدواج او با چه كسى است ؟

جواب : در صورتى كه رشيده باشد كه مصالح و مفاسد وضع خود را مى داند احتياج به اذن ندارد و الاّ رجوع به حاكم شرع نمايد .

اذن پدر براى دختر:

سؤال 752 : آيا جايز است دختر بدون اجازه پدر شوهر كند ؟ در حالى كه هنوز به حدى نرسيده كه خودش مصالح و مفاسدش را تشخيص دهد و هنوز براى اداره زندگى به رشد كافى نرسيده است ؟

جواب : جايز نيست .

سؤال 753 : پسرى قصد ازدواج موقت با دخترى باكره و بالغه دارد و هر دو به بلوغ فكرى رسيده اند و از شرايط اجتماع و ازدواج موقت اطلاع دارند آيا بدون اجازه اولياى خود مى توانند ازدواج كنند ؟ در صورتى كه قصد دخول نباشد و مشروط به اين شرط باشد چطور ؟

جواب : جواب اين سؤال در رساله توضيح المسائل ما مسئله 2384 بيان شده است مراجعه نماييد ، و فرقى بين عقد دائم و موقت يا شرط عدم دخول و شرط نكردن آن نيست .

سؤال 754 : در مسئله 2384 توضيح المسائل درباره ازدواج دختر بالغه و رشيده ، لفظ سزاوار است ذكر شده است آيا تأكيد مستحبى است يا احتياط واجب ؟

جواب : تأكيد است .

سؤال 755 : اگر براى دخترى خواستگار آمد و مى داند غير او شخص هم كفو او نمى آيد اگر پدر رضايت ندهد يا نباشد مى تواند بدون اذن پدر شوهر كند ؟

جواب : در صورتى كه دختر بالغه و رشيده باشد ، يعنى مصلحت خود را به خوبى تشخيص دهد ،اذن پدر خصوصاً در چنين موارد شرط نيست . اگر چه سزاوار است با موافقت پدر ازدواج كند .

سؤال 756 : چه مى فرماييد درباره عقد نكاح دختر بالغه رشيده بدون اذن پدر ؟ در رساله اذن پدر را سزاوار شمرده ايد ، آيا اين سزاوار به معنى لايق است يا لازم ؟ آيا از مسئله 2385 توضيح المسائل كه فرموده اگر پدر و جد پدرى غايب باشند اذنشان لازم نيست ، مى شود فهميد اگر حاضر باشند لازم است ؟

جواب : در مفروض سؤال چنانچه بالغه و عاقله و رشيده باشد بنحوى كه مصالح و مفاسد امور خود را بداند ، از اجازه جد و پدر بى نياز است .

منع پدر:

سؤال 757 : دخترى بدنيا آمد ولى پدر دختر حتى براى ديدن او به زايشگاه قدم نگذاشت و گفت من پسر مى خواستم و اجازه نداد دختر را به منزلش ببرند و تمام هزينه بيمارستان را دايى قبول كرد و پدر تهديد كرد كه او را خواهم كشت ، دايى و مادر بزرگ وى با مشكلات زياد دختر را بزرگ كردند و به مدرسه فرستادند تا ديپلم گرفت ، حالا خواستگار برايش آمده اما پدر اجازه نمى دهد و جهيزيه و خرج نمى دهد ، دايى دختر همه خرج را به عهده گرفت باز هم اجازه نمى دهد ، آيا دختر مى تواند با اجازه مادربزرگ يا دايى ازدواج كند ؟

جواب : در فرض مذكور در سؤال پدر حق امتناع از ازدواج دختر مذكوره را ندارد و بر فرض ولايت ، ولايت او در اين صورت ساقط است ، فلذا ازدواج او بدون اجازه پدر شرعاً مانعى ندارد .

سؤال 758 : دخترى كه به حد بلوغ رسيده و باكره و رشيده است اگر همسر مناسبى پيدا شود و از پدر هم اجازه طلب كند ولى پدر مخالفت نمايد و با وجود منع پدر ازدواج كند آيا ازدواج او صحيح است ؟

جواب : چنانچه بالغه و رشيده باشد به نحوى كه تمييز مصالح و مفاسد امور خود را بدهد ، عقد صحيح است .

ازدواج سفيه به اذن پدر:

سؤال 759 : بين مرد سفيه و زن سفيه به ولايت پدر و جد پدرى عقد نكاح بسته شده و زوجه در خانه مرد سفيه يكسال يا كمتر يا بيشتر مانده ، الآن زن مذكوره
به خانه شوهر نمى رود و اطاعتش نمى كند آيا عقدشان شرعاً فسخ مى شود ؟
و در صورت فسخ نشدن ، حاكم شرع شرعاً اختيار رهايى زن مذكوره را دارد
يا خير ؟

جواب : فسخ نمى شود و حاكم شرع اختيار طلاق دادن زن سفيه را ندارد ،مخصوصاً با عدم رضايت آن مرد .

 

عقد

تقديم ذكر زوج بر زوجه در عقد:

سؤال 760 : بعض فقهاء مى گويند : در عقد نكاح بايد زوج را مقدم بر زوجه گرفت ، يا بنابر احتياط يا احتياط واجب يا اولى ، و دليل از آيه شريفه قرآن آورده شده : (و كذلك وزوجناهم بحور عين) ، پس بايد عقد را چنين اجرا كنند : « زوجت موكلى موكلتى على الصداق المعلوم ، قبلت التزويج لموكلى على الصداق المعلوم . » نظر حضرت عالى دراين باره چيست ؟ آيا اين كه عقد را براى خود بخواند يا براى غير فرقى در اين موضوع مى كند ؟

جواب : هر دو نحو جايز است و احوط جمع است .

دانستن معناى صيغه بنحو اجمال:

سؤال 761 : وكيل زوجه بعد از خواندن خطبه عقد نكاح صيغه هايى را جارى مى كند كه وكيل زوج اصلاً متوجه اين صيغه ها نمى شود ، يعنى معانى و مفاهيم اين صيغه هاى عربى را نمى داند آيا در اين صورت اين عقد كه توسط اين دونفر خوانده شده صحيح است ؟

جواب : اگر وكيل زوج به نحو اجمال مى داند كه وكيل زوجه انشاء عقد ازدواج نموده پس قبول مى كند ، صحيح است ، هر چند كه معناى تحت اللفظى انكحت و زوجت را نداند و اگر هيچ گونه تمييز نمى دهد و نمى داند چه انشاء كرده ، بيع است يا نكاح يا غير اينها و به اين نحو قبول مى نمايد ، باطل
است .

شرط در ضمن عقد:

سؤال 762 : در عقد نكاح ، زوجه شرط مى كند بر زوج ، در صورت طلاق دادن بدون عذر خاصى ، زوج مكلف باشد نصف درآمدهاى خود را از وقت ازدواج تا وقت طلاق به زن دهد . آيا مجهول بودن اين مقدار تعيين شده موجب بطلان شرط مى شود ؟ و آيا مصداق غرر هست ؟

جواب : اين شرط يك نوع التزام است از طرف زوج در ضمن عقد لازم با طيب نفس خود و در التزامات اين مقدار مجهول بودن ملتزمٌ به ، موجب بطلان التزام نمى شود على الاظهر ، و احوط تصالح است .

شرط ازدواج نكردن در صورت فوت همسر:

سؤال 763 : زنى شوهرش مرده و از ازدواج مجدد خوددارى مى كند ، به اين دليل كه مى گويد من باشوهرم عهد داشته ام و مابين خود شرط كرده بوديم كه هر كدام جلوتر فوت كند ديگرى ازدواج نكند . آيا اين شرط صحيح و واجب العمل است ؟

جواب : اين شرط صحيح نيست و مستحب است تزويج نمايد .

وكالت در عقد

*   وكالت زوج از زوجه :

سؤال 764 : اگر كسى بخواهد با خانمى ازدواج كند آيا وكيل يا شاهد لازم است ؟ و اگر مرد و زن راضى باشند به ازدواج موقت ، خود مرد مى تواند صيغه عقد را بخواند ؟

جواب : مى تواند خود وكيل از طرف زن شود و عقد را بخواند ، لكن احوط آن است كه شخص ثالث عقد را بخواند .

*   وكالت دو نفر از زن :

سؤال 765 : زنى دو نفر را وكيل نمود تا براى او زوج اختيار نمايند ، وكيل اول پدرش را و وكيل دوم وكيل اول را به عقد او در آورده است ، در صورت تقارن ، بطلان عقدين معلوم است ، اما درصورتى كه ندانيم كدام مؤخر و كدام مقدم بوده وظيفه چيست ؟

جواب : اگر احتمال تقارن بدهد استصحاب عدم وقوع عقد صحيح در هر دو جارى مى شود و در صورتى كه علم ندارد به مقدم بودن احدهما و مؤخر بودن ديگرى ، مورد قرعه است ، اگر چه احتياط آن است كه هر دو طلاق بدهند و از نو عقد واقع شود .

*   وكالت تلفنى :

سؤال 766 : آيا گرفتن وكالت از پسر و دختر به وسيله تلفن جهت عقد صحيح است ؟

جواب : چنانچه وكيل كاملاً و بدون شك و ترديد صداى آنان را قبلاً مى شناخت مثل پدر ، مادر ، عمو ، دايى و امثال آنها مانعى ندارد و الاّ نـه .

*   انكار وكالت :

سؤال 767 : دختر كر و لال را بدون حضور ولى ( بعلت فوت پدر و جد ) به عقد پيرمردى درآورده اند در حالى كه اين دختر مرد را اصلاً نديده بود ،پس از مشاهده زوج ، دختر اين ازدواج را انكار مى كند و در حقيقت انكار وكالت مى كند ، لطفاً بفرماييد حكم شرعى چه مى باشد ؟ در ضمن كيفيت وكالت و رضايت هم غير مشخص است ؟

جواب : در صورتى كه اصل وكالت مشكوك باشد يا اطلاق آن و شمولش مثل اين مورد را مشكوك باشد ،عقد محكوم به فضوليت و صحت آن موقوف بر امضاء دختر است .

*   فسخ وكالت :

سؤال 768 : دخترى بالغه ، عاقله و رشيده كه پدر و جد پدرى ندارد ، شخصى را وكيل كرده كه او را به عقد ازدواج دائمى شخص ديگرى درآورد ، آن شخص هم عقد را جارى كرده ، ولى قبل از عقد اقوام زن قضيه را فهميده ورأى دختر را زده اند و از اين عمل منع كرده اند ، حالا فاميل زن مى گويند اين عقد صحيح نيست ، چون زن قبل از وقوع عقد ، وكالت را فسخ كرده اما خود زن اعتراف به فسخ وكالت نكرده آيا اگر زن راضى به عقد بوده و تا بحال وكالت را باطل نكرده ، عمو يا ساير فاميل مى توانند او را اجبار به جدايى كنند ؟ و اگر فرضاً زن وكالت را فسخ كرده ، ولى وكيل بدون خبر از فسخ ، عقد را جارى كرده ، در اين صورت صحت عقد چگونه است ؟ و آيا مى شود بدون طلاق با شخص ديگرى ازدواج كند ؟

جواب : در مفروض سؤال كه وكالت را فسخ ننموده و يا فسخ كرده و خبر فسخ به وكيل نرسيده در هر دو صورت عقد صحيح است و بدون طلاق نمى تواند شوهر ديگر اختيار نمايد و مدعى فسخ بايد نزد حاكم شرع اثبات نمايد كه هم فسخ كرده و هم اين كه خبر فسخ قبل از اجراء عقد به وكيل رسيده است .

*   وكالت سنى در خواندن عقد براى شيعه :

سؤال 769 : يك شيعه ازدواج كرده ، ولى سنى صيغه ازدواج را خوانده است آيا همين صيغه اى كه سنى خوانده كفايت مى كند يا بايد شيعه بخواند ؟

جواب : در خواندن صيغه عقد ازدواج ، شخص ملاك نيست ، بلكه ملاك صحيح خواندن عقد است ، لذا اگر سنى صيغه عقد را به همان نحوى كه در رساله هاى عمليه نوشته شده ، بطور صحيح و با قصد انشاء زوجيت به اين صيغه بخواند مانعى ندارد .

 

فسخ كردن عقد

تدليس ـ بيمارى زن

سؤال 770 : هر گاه قبل از عقد نكاح طى مذاكرات شفاهى مادر زوجه اظهار نمايد كه زوجه دركمال صحت و سلامت مى باشد و مبتلا به بيمارى خاصى نيست و عقد نكاح بر اين وصف و شرط واقع گردد ، اما بعد كشف شود زوجه قبل از عقد به علت بيمارى زنانگى عمل كرده و يكى از تخمدانها و لوله رحم خود را از دست داده و نيز مبتلا به بيمارى چسبندگى لوله رحم مى باشد ، و پزشك مى گويد كه احتمال باردارى زوجه بسيار كم است ، با توجه به باكره بودن زوجه اولاً آيا خيار تخلف از وصف ( صحت و سلامت ) براى زوج ثابت است ؟ ثانياً مادر زوجه عالماً و بر خلاف واقع زوجه را توصيف كرده آيا براى زوج خيار تدليس ثابت مى باشد و مى تواند عقد نكاح را فسخ نمايد ؟

جواب : خيار فسخ نكاح فقط در موارد خاصى مى باشد و در مفروض سؤال فسخ نمودن به علت تخلف وصف خلاف احتياط است ، اگر چه تدليس ثابت شود . احتياط واجب آن است كه در صورت قصد جدايى طلاق بدهد و ظاهراً در متن حين اجراء صيغه تصريح به اشتراط سلامت نكرده بوده .

:زنى كه رحم او را برداشته اند:

سؤال 771 : دخترى قبل از ازدواج رحم او را برداشته اند و بعداً ازدواج كرده و شوهرش از اين امر آگاه نبوده ، حالا اختلاف شده بين زوجه و زوج آيا عقد نكاح منفسخ مى شود يا احتياج به طلاق دارد ؟

جواب : اگر خواستند از هم جدا شوند بايد با طلاق جدا شوند .

ازدواج با مبتلا به مرض ايدز:

سؤال 772 : اگر بعد از ازدواج معلوم شود كه زوج مبتلا به مرض ايدز مى باشد آيا زوجه حق فسخ نكاح را دارد ؟

جواب : چنانچه اين مرض از عيوب موجبه فسخ كه در مسئله 2390 توضيح المسائل ما ذكر شده و كذلك در مسئله 2279 ذخيرة المؤمنين عربى ما ذكر شده نباشد حق فسخ ندارد ، لكن چنانچه مرض مهمى باشد و موجب سرايت باشد ، زن حق دارد كه از مقاربت با او خوددارى نمايد و مرد اگر مى خواهد به همين نحو صبر كند و اگر مى خواهد طلاق بدهد و همچنين زن مى تواند كه از هر نحو تماس و مباشرتى كه موجب سرايت است خوددارى نمايد .

 

مهـر

اختلاف قيمت مهريه:

سؤال 773 : در مورد نوسان قيمتها در مهر كه تفاوت خيلى باشد حكم ضمانت و اشتغال ما فى الذمه چيست ؟ مثلاً مهريه زن در وقت عقد 10 تومان بوده كه آن زمان به ازاى ده تومان ده مثقال طلا داده مى شد يا به ازاى ده تومان صد متر زمين مى شد خريد و الآن همان مقدار زمين به يك ميليون تومان است ، عكس فرض هم وجود دارد ، مثلاً زمينى را مهريه زن قرار داده كه مترى يك تومان بوده و الآن هر متر ده هزار تومان است يا سكه قرار داده كه هر سكه هزار تومان بوده و الآن پنجاه هزار تومان است و معمولاً نيت متعاقدين در موارد مذكوره ماليت شىء است نه عين خارجى ؟

جواب : در فرض و مثال مورد سؤال اگر مهريه زن ده تومان رايج مملكت باشد ، ذمه شوهر به همان ده تومان رايج مملكت مشغول است نه ما به ازاى آن و همچنين مى باشد عكس فرض مسئله كه مثلاً اگر مهريه زن صد متر زمين باشد شوهر بايد همان صد متر زمين را بدهد ولو آن كه قيمت آن پانصد برابر حين عقد باشد و اگر در آن زمان ، تومان نقره رايج بوده بايد تومان نقره اداء نمايد يا قيمت آن ، بلى اگر مطالبه نمايد و قدرت بر اداء داشته باشد و بدون عذر اداء ننمايد و اين تأخير موجب خسارت شود ضامن است .

تنزل ارزش مهر:

سؤال 774 : اگر مهريه زنى غائبش 20 هزار تومان است و شوهرش بعد از 20 سال مى خواهد به او بپردازد و زن مطالبه بالاتر از يك ميليون تومان را بكند و مى گويد اين مبلغ برابر 20 هزار تومان آن زمان است ، آيا شرعاً حق دارد اين چنين مبلغى را مطالبه كند ؟ و آيا بر شوهرش وا جب است چنين مبلغى را بپردازد ؟

جواب : بلى بر شوهر واجب است كه كسرى و تنزل بيست هزارتومان 20 سال پيش را به زنش بپردازد ، البته در صورتى كه زنش قبلاً مهر خود را مطالبه كرده باشد و شوهرش باوجود تمكن پرداخت نكرده باشد .

نحله:

سؤال 775 : در كلمه « نحله » دو معنى بيان شده است : اول آن كه مقصود « مهريه » باشد ، برحسب آيه شريفه ، و در ذمه زوج ثابت خواهد شد ، دوم آن كه درلغت « نحله » به معنى « بخشش » باشد كه در نتيجه چيزى در ذمه زوج نخواهد شد ، حال اگر زوجه با توسل به وسايل عديده ، مالى را به نام نحله بدون رضايت زوج از او دريافت كند آيا جايز است ؟ و آيا زن حق تصرف در اين مال را دارد ؟ در حالى كه زوجه كارهاى خانه را به قصد تبرع انجام داده است .

جواب : زوجه حق ندارد غير ازمهريه مبلغ ديگرى به عنوان بخشش ( نحله ) يا به عنوان ديگرى مطالبه كند و اگر از اموال شوهر بدون رضايت او دريافت كند حق تصرف در آن را ندارد و در صورتى كه عوض و اجرت زحماتى كه براى شوهر و فرزندان كشيده است مطالبه كند ، چون به نحو تبرع انجام داده مستحق چيزى نيست .

سؤال 776 : بعد از پرداخت مهريه اگر از طرف زن مبلغى به عنوان نحله تعيين شود آيا شرعاً مى تواند آن را مطالبه كند ؟ و آيا بر مرد حرام است به او بدهد ؟

جواب : بعد از تعيين و پرداخت مهريه ، قول دادن شوهر به زنش مبلغى را به عنوان نحله جنبه اخلاقى دارد ،لذا پرداخت آن الزامى نيست .

پرداخت مهر به صورت مشاع:

سؤال 777 : شخصى در زمان حيات خود 4 دانگ مشاع از 6 دانگ يكى از منازل مسكونى خود را به دو عروس خود به هركدام 2 دانگ مشاع صداق نموده و تحويل آنها داده و در سند ازدواج مكتوب و ممهور شده و بجز نشانى منزل و مقدار دانگ هيچ كدام از مشخصات ديگر خانه و امتيازات آب و برق و گاز و تلفن در سند ازدواج قيد نشده ، الآن بين وراث اختلاف شده آيا اين دو عروس به مقدار دانگ خود به طور مشاع از همه امتيازات خانه سهم مى برند ؟

جواب : با توجه به اين كه اين 4 دانگ مشاع بوده و 2 دانگ با قيمانده مال ميت مى باشد . عروس هاى مذكور در سؤال از امتيازات آب و برق و گاز هم سهم مى برند و از امتياز تلفن نمى برند ، حسب ما يفهم العرف .

بخشيدن مهر به شوهر:

سؤال 778 : مهريه همسرم 80 هزارتومان است كه همسرم بخشيده است و مطمئن هستم از ته دل مى گويد كه بخشيده آيا كفايت مى كند و بنده بدهكار نخواهم بود ؟

جواب : بايد از همسرت بپرسى اگر بگويد بدهكار نيستى و من ذمه تو را نسبت به بدهى مبرا كردم كافى است ، بلكه اگر مطلب درست واضح شود احتياج به سؤال نيست .

دادن مهريه از وجوهات شرعيه:

سؤال 779 : شخصى زنى را به عقد موقت يكساله درآورده و قرار گذاشته 5 هزار تومان به او بدهد و اين زن هم فقيراست آيا مى شود از بابت زكات يا كفاره روزه و رد مظالم يا سهم سادات پرداخت كند ؟ اگر به زن بگويد و او راضى باشد چطور ؟

جواب : از وجوه منطبقه دادن كفايت از مهر نمى كند ،حتى اگر زن راضى باشد ، لكن اگر به زن از وجوه منطبقه داد و زن ذمه او را ابراء نمود و مهر را بخشيد مانعى ندارد .

 

كسانى كه ازدواج با آنها حرام است

زن پدر:

سؤال 780 : اگر مردى زنى را عقد موقت نمايد بدون دخول آيا آن زن بر پسر آن مرد حرام ابدى مى شود ؟

جواب : بلى حرام ابدى مى شود .

مزنيّه پدر:

سؤال 781 : اگر مردى با زنى زنا كند آيا موجب محرم شدن آن زن بر فرزند آن مرد مى شود ؟ آيا فرزند حق ازدواج با آن زن را دارد ؟

جواب : محرميت نمى آورد ، ولى نكاحش بر فرزند حرام مؤبد است على الاحوط .

ملموسه پدر:

سؤال 782 : منظوره و ملموسه پدر بطور حرام آيا بر پسر حرام مى شود ؟

جواب : در غير از جاريه پدر ، اظهر عدم حرمت است ، گرچه احتياط خوب است .

محرميت پدر با زنهاى اولاد و نوه ها:

سؤال 783 : آيا پدر زن با عروس آن زن محرم است ؟ و آيا پدر مرد با عروس آن مرد محرم است ؟

جواب : انسان با زن اولادش و نوه ها چه نوه پسرى و چه دخترى محرم است و نسبت به زن اولاد رضاعى محرم نيست .

محرميت داماد به مادر زن:

سؤال 784 : محرميت داماد با مادر زن درچه حد و چگونه است ؟ آيا اگر مادر زن با سر و صورت باز و بدون جوراب باشد و ساق پاها وسر وسينه او در معرض ديد داماد باشد و شوهر هم راضى نباشد اشكال شرعى دارد ؟

جواب : رضايت شوهر دخيل نيست و داماد مانند پسر محرم است ، ولى نگاه به شهوت حرام است .

سؤال 785 : آيا شوهر حق دارد به زن بگويد كه نزد داماد حجاب را رعايت كن يا اين كه چون داماد محرم است چه شوهر راضى باشد يا نباشد زن مى تواند بدون حجاب نزد او بنشيند و صحبت نمايد ؟

جواب : در صورتى كه نظر ريبه باشد شوهر حق دارد نهى كند ، لكن اصل پوشيدن و حجاب در برابر داماد واجب نيست چون محرم است و احوط آن است كه بيشتر از آنچه كه متعارف بوده ظاهر ننمايد .

مادر و دختر مزنى بها:

سؤال 786 : هرگاه مردى با زنى زنا كند مادر و دختر آن زن بر او حرام مى شوند يا نه ؟

جواب : مشهور حرمت است .

ربيبه:

سؤال 787 : دختر زوجه قبل از دخول آيابا شوهر زن محرم مى شود يا نه ؟

جواب : بعد از دخول محرميت حاصل مى شود .

سؤال 788 : زنى از شوهر اول طلاق گرفته و باشوهر دوم ازدواج نموده و نتيجه ازدواج دوم يك دختر بچه است ، آيا اين دختر كه از شوهر دوم است به شوهر اول محرم مى شود ؟

جواب : بلى اين دختر به شوهر اول اين خانم محرم مى شود ، البته اگر شوهر اول به اين خانم دخول كرده باشد . ( ربيبه يعنى دخترى كه زن از شوهر ديگر دارد و فرق نمى كند اين دختر از شوهر اولى باشد يا دومى و هكذا ولو از شوهر دهم باشد احكام ربيبه را دارد ) .

سؤال 789 : شخصى زنى را عقد كرده و قبل از اين كه با او همبستر شود آيا مى تواند به مو و سينه دختر اين زن كه از شوهر قبل داشته نگاه كند ؟

جواب : قبل از دخول به مادرش اين دختر براى او محرم نيست و نمى تواند نگاه كند .

ربيبه ـ پدر شوهر:

سؤال 790 : آيا دخترهاى زن غير مدخول بها نسبت به شوهر آن زن محرم مى شوند ؟ و آيا اين زن به پدرشوهر محرم است ؟

جواب : پدر شوهر محرم است دخول شده باشد يا خير ، و اولاد زن غير مدخول بها محرم نيستند .

حكم زن ربيب:

سؤال 791 : آيا زن ربيب بر شوهر مادر ربيب محرم است ؟

جواب : زن ربيب بر شوهر مادر ربيب محرم نيست .

خواهر زن:

سؤال 792 : مردى از يك زن دو فرزند دارد ، فرزند بزرگ او با دختر خاله اش ازدواج كرده ، پس از آن همسر آن مرد فوت مى كند آيا آن مرد مى تواند با خواهر زن خود ( كه هم اكنون مادر زن فرزند خود او مى باشد ) ازدواج كند ؟

جواب : اشكال ندارد .

ازدواج پدر و پسر با مادر و دختر:

سؤال 793 : زنى شوهر كرده يك دختر دارد آيا پسر شوهر مى تواند دختر اين زن را بگيرد ؟ يعنى پدر و پسر مى شود با مادر و دختر ازدواج كنند ؟

جواب : اشكال ندارد .

ازدواج فرزندان شوهر از زن ديگر با فرزندان زن از شوهر ديگر:

سؤال 794 : خانمى هستم كه در دوران كودكى صيغه محرميت من را براى مردى خوانده اند و بعد از مدتى با مردى ازدواج كرده ام و از اين ازدواج چند دختر دارم آيا پسران آن مرد مى توانند با دختران من ازدواج كنند ؟

جواب : بلى مى توانند با دختران شما ازدواج كنند ، ولى با خود شما حتى اگر شوهر نداشتيد نمى توانند ازدواج كنند .

ازدواج پدر و پسر با دو خواهر:

سؤال 795 : آيا مى شود پدر و پسر دو خواهر را بگيرند ؟

جواب : اشكال ندارد .

راه محرميت دختر بچه پرورشگاهى:

سؤال 796 : زن و شوهرى بچه دار نمى شوند و قصد دارند دختر چهار ساله اى را از پرورشگاه بياورند و او را بزرگ كنند ، به چه طريقى مى توانند اين دختر را با مرد محرم نمايند ؟

سؤال 797 : اگر حاكم شرع صلاح و حفظ دختر را در ازدواج او به پدر اين شوهر يا به خود شوهر ببيند مى تواند به هر كدام كه صلاح ببيند ازدواجش نمايد .

زنا كردن زن شوهردار:

سؤال 798 : زن شوهردارى با مرد اجنبى عمل نامشروع انجام داد و همين باعث شد كه از همسر خود طلاق بگيرد و بعداً با همان مرد اجنبى ازدواج نمايد و اكنون فرزندى هم دارد ، اين عقد چه صورت دارد و وضع طفل چه مى شود ؟

جواب : جهت حفظ آبرو صورتاً طلاق بدهند و ديگر مراجعت ننمايند و اما بچه ها در صورتى كه اين دو علم به بطلان عقد نداشتند ، وطى به شبهه مى شود و اولاد ملحق به ايشان مى شوند .

زنا با مادر و خواهر و مادر زن:

سؤال 799 : اگر كسى با مادر يا خواهر يا مادر زن خود مقاربت كند و فرزندى متولد شود چه حكمى دارد ؟

جواب : كسى كه با مادر يا خواهر خود مقاربت كرده و فرزندى از او متولد شده است ، آن فرزند حكم ولدالزنا را دارد و همچنين است كسى كه با مادر زن خود نزديكى نمايد ، الاّ اين كه زنش برايش حرام نمى شود .

سؤال 800 : هرگاه زنى را عقد كرد و دخول نمود ، بعد با مادر و خواهر و دختر او زنا كرد آيا اين زن بر او حرام شده است ؟

جواب : خير حرام نمى شود .

حرمت خواهر ، مادر و دختر لاطى و ملوط:

سؤال 801 : دو نفر لواط كردند در حال بلوغ حالا مى خواهند با خواهر يكديگر ازدواج نمايند آيا اين كار صحيح است ؟

جواب : در فرض سؤال به نظر ما و مبناى مشهور فقهاء نمى توانند و جايز نيست و حرام است و اصلاً عقد واقع نمى شود و خواهر ملوط را لواط كننده نمى تواند بگيرد .

سؤال 802 : در حين عمل لواط فاعل و مفعول به بلوغ نرسيده اند ،بعد از بلوغ آيا فاعل مى تواند با خواهر مفعول ازدواج كند ؟

جواب : در مسئله 2413 توضيح المسائل گفته ايم كه حتى اگر هر دو بالغ نباشند حرمت مى آورد .

سؤال 803 : آيا لاطى و ملوط مى توانند خواهر يكديگر را به عقد خود درآورند ؟ اگر اين عمل را قبل از بلوغ و زمانى كه مميز بوده اند انجام داده باشند چه حكمى دارد ؟ آيا مى توانند در نماز به يكديگر اقتدا نمايند ؟

جواب : لاطى نمى تواند دختر و خواهر و مادر ملوط را بگيرد و اين حكم در مميز نيز جارى است و اما ملوط مى تواند دختر و خواهر و مادر لائط را بگيرد ، و اقتدا نمودن احد هما بالآخر در صورت توبه و داراى ملكه عدالت شدن صحيح است .

سؤال 804 : اگر در هنگام لواط نداند كه لواط موجب حرمت ازدواج با خواهر ملوط مى شود آيا بعداً حق دارد با خواهر ملوط ازدواج كند ؟

جواب : نمى تواند ، براى توضيح بيشتر به مسئله 2413 توضيح المسائل ما مراجعه كنيد .

سؤال 805 : اگر در هنگام لواط فاعل به بلوغ رسيده و مفعول نرسيده و هر
دو از حرام بودن ازدواج خواهر مفعول با فاعل درآن زمان اطلاع نداشته باشند حال فاعل قصد ازدواج با خواهر مفعول دارد آيا عدم اطلاع مى تواند دليل جواز باشد ؟

جواب : اطلاع از باطل بودن ازدواج لواط كننده با خواهر يا دختر يا مادر لواط دهنده در حكم آن دخيل نيست ، لذا نمى تواند درصورت علم به تحقق دخول فاعل خواهر مفعول را به عقد خود درآورده و اگر عقد واقع شده باطل است و بايد از هم جدا شوند و احتياج به طلاق ندارد .

سؤال 806 : اگر كسى با پسرى لواط كند آيا فاعل مى تواند با دختر عموى مفعول ازدواج كند ؟ و آيا شبهه اى هم در اين ازدواج از نظر فقهى وجود دارد ؟

جواب : مى تواند با دختر عموى مفعول ازدواج نمايد بلا شبهه .

ازدواج دختر مسلمان با مرد مسيحى:

سؤال 807 : برخى دختران مسلمان با جوانان مسيحى ازدواج مى كنند آيا اين عقد صحيح است ؟ در صورتى كه پاسخ منفى است تكليف بچه هاى متولد از اين زوج چيست ؟و اين همسر حال كه علم پيدا كرده ازدواج با مسيحى حرام است بايد چه كار كند ؟

جواب : ازدواج دختران مسلمان با فرد مسيحى باطل است و در صورتى كه جاهل به مسئله بودند فرزندان آنها ولد شبهه مى باشند و اگر شوهران آن خانمها مسلمان نشوند لازم است از شوهرانشان فوراً جدا شوند و اگر مسلمان شدند احتياج به عقد جديد دارد .

ناصبى و وهابى و سنى:

سؤال 808 : آيا ازدواج زنهاى شيعه با سنى و وهابيها جايز است ؟ اگر در منطقه اى همسر شيعه براى آنها يافت نشود آيا از آن محل مهاجرت كنند يا با مرد سنى ازدواج كنند ؟ بر فرض ازدواج آيا اگر بطريقه مخالفين عقد خوانده شود صحيح است يا لازم است بطريقه شيعه عقد خوانده شود ؟

جواب : اما نسبت به وهابى ها و مطلق ناصبى ها كه دشمن اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم السلام) مى باشند ازدواج با آنها حرام است و نجس مى باشند ، بلكه از كافر و سگ نجس ترند ، لكن اگر وهابى اتفاقاً دشمن اهل بيت (عليهم السلام) نباشد حكم ساير سنى ها را دارد و اما ساير سنى ها كه ناصبى نيستند ، پس ازدواج با آنها كراهت شديد دارد و على الاظهر حرام نيست و زن بايد مطمئن باشد كه شوهر در ديانت او تأثير نخواهد كرد و اگر از آن محل بيرون شود و با شيعه ازدواج نمايد بسيار خوب است و على اى حال بايد به طريق شيعه عقد نمايد .

 

عقد موقت

صيغه فارسى - اذن پدر - دخول در دبر:

سؤال 809 : اگر زن و مردى چنين عقد كنند كه مدت و مبلغ خاصى قرار دهند و زن بگويد راضيم آيا اين عقد صحيح است ؟ اگر دختر باكره بدون اذن پدر باشد چطور ؟ اگر تماس بين آنها در دبر باشد آيا لازم است زن پس از تمام شدن مدت عده نگه دارد يا آن كه مى تواند فوراً با مرد ديگر ازدواج كند ؟

جواب : در مفروض سؤال اگر به گفتن راضيم ، انشاء تمتع موقت نموده بعيد نيست صحت ، لكن معذلك احتياط به گفتن متعت يا زوجت بلفظ عربى ولو بتوكيل غير ترك نشود ، راجع به اجازه پدر در باكره در وقتى كه رساله آية الله العظمى والد را حاشيه مى نمودم متن را ترجيح دادم ترتب آثار جماع از لزوم غسل وعده و تمام المهر و حد بر دخول در دبر محل اشكال است و مشهور بين علما عدم فرق بين دبر و قبل است ، لذا احتياط ترك نشود .

عقد موقت مشروط بعدم استمتاع:

سؤال 810 : آيا عقد موقت ، مشروط بعدم استمتاع زوج جايز است ؟ و در صورت جواز ، زوجه مدعى است يكساعت بوده براى محرميت و زوج مدعى است يكسال بوده ، قول كدام يك مقدم است ؟

جواب : عقد موقت بشرط عدم استمتاع جايز است و در فرض سؤال قول زوجه معتبر است ، مگر آن كه زوج بر ادعاى خودش مدرك شرعى داشته باشد چون كه زوج ادعاى زياده مى كند واصل عدم زياده است .

اذن پدر:

سؤال 811 : آيا در عقد موقت براى دختر اذن پدر لازم است ؟

جواب : در ثيبه نياز به اجازه پدر و جد نيست و در باكره چنانچه به مصالح و مفاسد خود مى رسد ، مثلاً مانند پدر تشخيص مى دهد ، محتاج اجازه نيست .

هبه كردن مدت:

سؤال 812 : فردى در دوران قبل از بلوغ ، پدرش دو دختر براى او عقد كرد ، در همان قبل از بلوغ يكى از دخترها را دوبار رخصت نمود ( يعنى ابراء مدت كرد ) و والدين اين دختر عقد او را با يك نفر ديگر بستند ، بعد از بلوغ وقتى كه مى خواست با دومى عروسى كند سومين بار رخصت نمود و مهريه اش را داد ، حالا ادعا مى كند رخصتى كه داده بودم بدون قصد بود و مجبور بودم ، شاهدى هم بر اين ادعا ندارد ، آيا اين رخصت درست است ؟

جواب : در مفروض سؤال بعد از اين كه رخصت داد و مدت را هبه نمود و مهر را داد ، ادعاى او كه من قصد نداشتم قبول نمى شود ، مگر آن كه به طريق قطعى اثبات نمايد كه قصد نداشته و لقلقه لسان بوده .

عقد موقت با زنان زنا كار:

سؤال 813 : ازدواج موقت با زنان زنا كار چگونه است ؟ ( كه وقت و حدود را رعايت نمى كنند ) .

جواب : تا زمانى كه توبه نكرده اند مكروه است على الاظهر ، ولى بعد از توبه كردن با مراعات شرايط و احكام ازدواج موقت مانعى ندارد .

 

احكام نكاح

نفقه

*   معيار نفقه :

سؤال 814 : ضابطه اصلى در نفقه چيست ؟ آيا نفقه ملاك خاصى دارد يا يك مسئله عرفى است ؟ آيا مقدار نفقه با توجه به وضعيت زن تعيين مى شود يا رعايت حال شوهر معيار و ملاك است ؟

جواب : معيار و مقدار نفقه از نظر زمان و مكان و مراتب شخصيت فرق مى كند و بايد حال فعلى زوجه مراعات شود و تشخيص آن به عهده عرف است .

*   زمان وجوب و مقدار نفقه :

سؤال 815 : آيا نفقه به محض ايجاد علقه زوجيت واجب مى شود يا شرايط ديگرى را قائليد ؟ آيا وسايل تنظيف و آرايش و مخارج مداوا ولو در بيمارى صعب العلاج و هزينه زايمان و هزينه تجهيز و غيره را نيز جزء نفقه مى دانيد ؟

جواب : نفقه به محض اجراى عقد زوجيت واجب نمى شود ، بلكه نفقه با تمكين زوجه واجب مى شود و مخارج چيزهايى كه در سؤال ذكر شده به نحو متعارف به عهده شوهر مى باشد .

*   مالكيت نفقه :

سؤال 816 : آيا زن مالك نفقه مى شود يا فقط حق انتفاع دارد ؟

جواب : نسبت به نفقه كه سه قسم است ( مسكن ، خوراك و پوشاك ) ،زن فقط قسمت خوراك را بعد از دريافت آن مالك مى شود ، و در قسمت پوشاك هم به اندازه احتياج مالك مى شود على الاظهر ، و اما نسبت به مسكن چيزى مالك نمى شود .

*   مقصود از تمكين :

سؤال 817 : در مورد وجوب نفقه آيا منظور از تمكين ، تمكين خاص است يا انجام وظايف زوجيت از قبيل حسن معاشرت و معاضدت با يكديگر در تثبيت مبانى خانواده و احترام نظر شوهر و . . . ؟ آيا مواردى كه با وجود رابطه زوجيت ، نزديكى با زوجه حرام است نيز نفقه واجب مى شود ؟

جواب : بلى منظور از تمكين استمتاعات است ، ولى در مواردى كه زوجه شرعاً معذور است اگر ازنزديكى ممانعت نمايد نفقه اش ساقط نمى شود .

*   نفقه در ايام عقد :

سؤال 818 : آيا زوجه در فاصله بين وقوع عقد شرعى نكاح و مراسم زفاف مستحق نفقه مى باشد ؟

جواب : از ابتداى عقد نكاح زوجه مستحق نفقه هست ، مگر در حالت : 1ـ عدم تمكين 2ـ شوهر شرط كند ولو ضمناً كه نفقه ندهد مانند آن كه متعارف باشد قبل از زفاف پدر نفقه بدهد و به عهده شوهر نباشد و از وى مطالبه نكند و اين متعارف بودن به حدى باشد كه به شكل يك شرط ضمنى مبنيٌ عليه العقد درآمده باشد .

سؤال 819 : آيا نفقه زوجه دايم در ايام عقد و قبل از عروسى بر گردن شوهر او واجب مى شود ؟

جواب : چنانچه زن از تمتع هايى كه مرد بخواهد ممانعت ننمايد و اطاعت نمايد از شوهر در امورى كه شرعاً اطاعت زوج بر او لازم است ، نفقه او بر مرد واجب مى باشد .

*   نفقه زن در عده وفات :

سؤال 820 : آيا نفقه زوجه حاملى كه زوجش فوت كرده و يا در عده وفات است از مال زوج پرداخت مى شود ؟

جواب : زنى كه حامله نيست در عده وفات نفقه ندارد ، ولى اگر حامله باشد تا زمان وضع حمل از سهم الارث همان بچه كه در شكم دارد ، مخارج مادر داده مى شود على المشهور بين القدماء ظاهراً .

*   تأمين نفقه از طرف دولت :

سؤال 821 : در كشورهاى غربى نفقه زن و فرزندانش چه با شوهر زندگى كند يا نكند از طرف دولت تأمين است ، بطورى كه اگر دولت بفهمد كه شوهر نفقه عائله را تأمين مى كند كمك هايش را قطع خواهد كرد آيا در اين فرض هم باز زن مستحق نفقه از شوهرش هست ؟

جواب : در صورت عدم نشوز ، نفقه زن بر شوهر واجب است چه از طرف دولت تأمين شود و چه نشود .

*   امتناع از پرداخت نفقه :

سؤال 822 : در صورتى كه زوج از پرداخت نفقه امتناع كند و يا براى مدت طولانى غايب شود يا به درجه اى از سفاهت برسد كه تصرف او در اموال و دارايى خود غير عقلايى باشد يا اين كه مجنون شود ، تلكيف نفقه زوجه چه مى شود و مسؤول پرداخت آن كيست ؟

جواب : در صورتى كه شوهر از دادن نفقه امتناع كند حاكم شرع او را امر مى كند به انفاق يا طلاق و اگر امتناع كرد ، خود حاكم شرع طلاق مى دهد و اما اگر غايب يا سفيه يا مجنون باشد ، زن مى تواند با اذن حاكم شرع از اموال او مصرف كند .

جرت كار زن در خانه:

سؤال 823 : اگر زنى بعد از گذشت سالها زندگى مبلغى به عنوان اجرت المثل زحمات و كار كردنهاى خود در خانه شوهرش از شوهر مطالبه كند آيا شرعى است ؟ و آيا بر شوهرش واجب است به او بدهد ؟ و حكم كار تبرعى زن در منزل چيست ؟

جواب : اگر حين كار كردن به شوهرش نگفته باشد كه من در مقابل اين كارها از تو اجرت مى گيرم ، بر شوهر واجب نيست تحت اين عنوان چيزى به زنش بدهد .

نشوز:

سؤال 824 : آيا در صورتى كه زن با اختيار خود زندگى خانوادگى را ترك كرده و فرزندانش را با خود برده همچنان مستحق نفقه است ؟ و آيا نفقه گذشته را نيز از زمان ترك خانه شوهر ، مى تواند مطالبه كند ؟

جواب : در صورتى كه زن به اختيار خودش و بدون مجوز شرعى زندگى خانوادگى را ترك كرده حق نفقه ندارد و در صورتى كه انفاق بر فرزندانش به امر پدرشان و از قبل پدر نبوده ، حق مطالبه نفقه آنها را ندارد .

سؤال 825 : دخترى به عقد شخصى در مى آيد و دو هفته بعد از ازدواج به منزل پدرش باز مى گردد و ديگر از بازگشت به منزل شوهرش خوددارى مىورزد و هرچه پدر و مادر و نزديكان به منظور بازگشت به منزل شوهر تلاش مىورزند با مخالفت دختر روبرو مى شوند و در اين اواخر دختر تهديد به خودكشى در صورت فشار جهت رفتن به خانه شوهر كرده و بعد از اين پدر با رأى گرفتن طلاق خلع به شوهر مراجعه مى كند ولى شوهر از روى عناد او را طلاق نمى دهد آيا حاكم شرع يا وكلاى او مجاز به اجراى صيغه طلاق بمنظور نجات زندگى دختر هستند ؟

جواب : در مفروض سؤال بر زن واجب است به خانه شوهر برگردد مگر آن كه عذر شرعى داشته باشد از قبيل خوف تلف نفسى مثلاً .

اطاعت زن از شوهر:

سؤال 826 : آيا اطاعت كردن زن از تمام دستورات و اوامر شوهر كه خلاف شرع نباشد واجب است ؟

جواب : زن لازم نيست هرچه شوهرش بگويد و يا امر كند اطاعت نمايد مگر آن كه با حق استمتاع و بهره برى و تلذذ از زن منافات داشته باشد .

سؤال 827 : زن تا چه حد بايد از شوهر اطاعت كند و فرمان بردار باشد ؟

جواب : در امور مربوط به استمتاع شوهر از زن ، بايد زن از شوهر اطاعت كند و نسبت به بيرون شدن از خانه و مسافرت نيز بدون اجازه شوهر حق ندارد و نيز حق ندارد بدون اجازه شوهر كسى را به منزل راه دهد و شوهر مى تواند مانع از نذر كردن زنش شود و هكذا اگر روزه مستحبى منافى با استمتاع شوهر باشد ، مى تواند مانع شود و در صورت عدم مزاحمت احوط استحبابى آن است كه بدون اجازه روزه نگيرد .

اطاعت زوجه در ايام عقد:

سؤال 828 : خانمى به عقد مردى درآمده ولى هنوز عروسى نكرده ، پدر به او مى گويد به خانه فلان شخص برو براى صله رحم ، ولى همسر مى گويد راضى نيستم ،او بايد حرف كدام يك را عمل كند همسر را يا پدر را ؟

جواب : چنانچه شوهر مصلحت نمى داند كه زوجه به خانه آن شخص رود فلذا نهى مى كند زوجه بايد اطاعت نمايد .

بيرون رفتن زن بدون اذن شوهر:

سؤال 829 : رفتن زن به خانه پدر و مادرش بدون اجازه شوهر چه حكمى دارد ؟ اگر مدت زيادى به او اجازه ندهد چطور ؟

جواب : بدون اجازه شوهر ، زن حق ندارد از خانه خارج شود ، حتى براى رفتن به خانه پدر ومادر و در صورتى كه شوهر فشار بياورد به نحوى كه زن در حرج واقع شود ، آنگاه بى اجازه او مى تواند از خانه بيرون رود به مقدارى كه رفع حرج شود .

سؤال 830 : مردى كه از همه جهت حقوق زنش را كه عقد دايم و رسمى كرده اند رعايت مى كند و كوچكترين كوتاهى در انجام وظيفه ندارد آيا حق دارد كه از زنش بخواهد بدون رضايت او به جايى نرود ؟ وظيفه زن در اين مورد چيست ؟

جواب : بيرون رفتن زن از خانه اگر بى اذن شوهر باشد جايز نيست و بدون اجازه او يا نهى او حق ندارد از خانه خارج شود مگر براى كار واجب شرعى مانند حج واجب و امثال آن .

سؤال 831 : با وجوب احسان به والدين اگر شوهر زن را از رفتن به منزل آنها منع كند آيا زن مى تواند بدون اذن شوهر به منزل والدين برود ؟

جواب : زن حق ندارد بدون اذن شوهر از خانه خارج شود حتى براى ديدار پدر و مادر ، لكن اگر به حدى برسد كه براى زن حرجى و مشقت آور باشد ، برزن لازم نيست از شوهراجازه خروج بگيرد ، به مقدار رفع حرج به نحو اكل ميته ، مخصوصاً اگر شوهر به قصد ايذاء و اضرار او را از بيرون رفتن منع كند .

حق مطالبه مهر قبل از تمكين:

سؤال 832 : آيا زوجه مى تواند قبل از نزديكى با استفاده از حق حبس ، كل مهريه را مطالبه كند ؟ يا اين كه حق حبس مطالبه دين مستقر ( نصف مهريه ) را مشروعيت مى بخشد ؟

جواب : زوجه شرعاً مى تواند قبل از نزديكى از تمكين ممانعت كند تا تمام مهريه خود را بگيرد ، البته اگر در ضمن عقد شرط تأخير نداشته باشد كه در اين صورت حق حبس و ممانعت ندارد و همچنين اگر زوجه قبل از گرفتن مهريه تمكين نموده و زوج نزديكى كرد ، بعد از آن زوجه نمى تواند به جهت مطالبه مهريه از تمكين امتناع كند .

تمكين زوجه نسبت به زوج تارك الصلاة:

سؤال 833 : مردى است كه نماز نمى خواند و به طهارت اهميت نمى دهد و فرزند خود را هم از انجام كارهاى شرعى منع مى كند ، آيا همسر اين مرد مى تواند از همبستر شدن با او خوددارى كند ؟

جواب : زن حق امتناع از همبسترى ندارد مگر آن كه واقعاً شوهرش منكر نماز و روزه و امثال آن گردد كه در نتيجه مرتد و كافر شده باشد .

استفاده كردن شوهر از خانه زن:

سؤال 834 : زنى به عقد ازدواج مردى درآمده و پس از 6 سال از ايشان جدا شد ، در طول زندگى مشترك ، شوهر از تهيه منزل كه جزء وظايف مرد مى باشد ، امتناع نمود و دراين مدت در منزل متعلق به زوجه سكونت داشت و على رغم اعتراض مكرر اقدام نكرد ، با توجه به اين كه شوهر از ملك زن استفاده برده آيا زوجه مى تواند از شوهر اجرت المثل زمان تصرف را مطالبه كند ؟

جواب : چنانچه اين خانم واقعاً راضى نبود كه شوهرش در منزل شخصى او سكونت كند و اين مطلب را مكرراً به او گفته باشد و شوهر تهيه مسكن نكرده باشد زوجه مى تواند از شوهرش اجرت المثل زمان استفاده از منزل شخصى خود را مطالبه نمايد .

عزل منى:

سؤال 835 : عزل منى در موقع انزال چه حكمى دارد ؟ آيا كفاره هم دارد ؟

جواب : عزل منى در موقع انزال اگر با رضايت همسرش باشد جايز است و گرنه احوط استحبابى ترك است .

بوسيدن عورتين:

سؤال 836 : بوسيدن و مكيدن عورتين براى زوجين چه حكمى دارد ؟

جواب : جايز است .

خوردن شير همسر:

سؤال 837 : آيا شوهر مى تواند شير همسر را بخورد ؟

جواب : مانعى ندارد .

ازدواج مجدد:

سؤال 838 : شخصى كه ازدواج كرده و به عللى به حرام مى افتد ، آيا ازدواج مجدد بر او واجب است ؟

جواب : ازدواج مجدد بر او واجب نيست لكن فعل حرام را نبايد انجام دهد و خود را حفظ نمايد .

 

احكام شير دادن

محرميت زن پسر رضاعى:

سؤال 839 : آيا زن پسر رضاعى بر پدر رضاعى محرم است ؟

جواب : زن پسر رضاعى محرم است .

شيردادن مادر بزرگ به نوه:

سؤال 840 : آيا مادر بزرگ مى تواند نوه دختريش يا نوه پسريش را شير بدهد ؟

جواب : اگر مادر بزرگ فرزند يا نوه دختر خود را شير دهد ،آن زن بر شوهرش حرام مى شود ، ولى اگر فرزند پسرش را شير دهد ، حرمت نمى آورد .

شير دادن خواهر به برادر خود:

سؤال 841 : اگر خواهر بر اثر نداشتن مادر ، برادر يا خواهر را شير دهد ، اشكال دارد يا نه ؟

جواب : مانعى ندارد .

شير دادن عمه به فرزند برادر:

سؤال 842 : اگر خواهر كسى به پسر يا دختر برادرش شير دهد ، اشكال دارد يا نه ؟

جواب : مانعى ندارد .

شير دادن زن عقيم:

سؤال 843 : هر گاه زن عقيم بچه اى را شير بدهد ، آيا محرم مى شود ؟

جواب : محرم نمى شود .